Rotterdam en Baltimore, Maryland zijn sinds 1985 zustersteden. Sinds 2011 geeft Stichting Lawine, via haar Engelstalige tak Avalanche Arts, hier op eigen wijze invulling aan: met toneel, humor en afvaleducatie bouwen we al meer dan tien jaar aan een culturele uitwisseling tussen Rotterdam en Baltimore. De samenwerking loopt via het Baltimore Rotterdam Sister City Committee (BRSCC) en bracht Lawine driemaal naar de Amerikaanse oostkust.
Harbor Traces: van zwerfafval tot animatiefilm (2012)
De uitwisseling begon met Harbor Traces, een project van Steve Bradley, media-kunstenaar en docent aan de University of Maryland Baltimore County (UMBC), en Kathie diStefano van Stichting Lawine. Steve verbleef twee weken op de Heijplaat, waar hij een animatiefilmworkshop gaf aan jongeren van de Heijplaat Groen Voorziening, een samenwerking tussen Woonbron en ASVZ voor jongeren met een verstandelijke beperking die zich dagelijks inzetten tegen het zwerfafvalprobleem in hun wijk. Een week lang bewerkten zij verzameld afval tot kunstzinnige objecten, die werden vastgelegd in animatiefilms.
Dezelfde workshop werd gegeven aan jongeren in Curtis Bay, Baltimore. De beste films van beide steden werden getoond tijdens “Het Afval Journaal” (The Eco News Show), op 27 en 28 oktober 2012 in theater de Kolk op de Heijplaat. Beide voorstellingen waren uitverkocht. Namens het dagelijks bestuur van Charlois 550 kreeg Kathie diStefano bij die gelegenheid de Gouden Charlois 550-speld voor haar werk op het gebied van afvalreductie en milieubewustwording. Harbor Traces werd mede mogelijk gemaakt door het VSB-fonds, Woonbron, Woonstad Rotterdam en Charlois 550.
Artist in Residence in Baltimore (december 2013)
Op uitnodiging van de BRSCC en de toenmalige burgemeester van Baltimore, Stephanie Rawlings-Blake, was Kathie diStefano in december 2013 “artist in residence” in Baltimore. Ze bezocht Curtis Bay Elementary/Middle School en Ben Franklin High met workshops en voorstellingen over afval en milieu, onder de noemer “Spelen in een Schonere Wijk” (Playing in a Cleaner Neighborhood). Samen met tuinman en muzikant Jason Reed van de Filbert Street Garden leidde ze vanaf 9 december een reeks theaterworkshops, met improvisatiespellen en het eenakter The Eco News Show als rode draad.
Op 17 december 2013 organiseerde de BRSCC ter ere van dit bezoek een receptie in het Chesapeake Arts Center. Deelnemers en docenten waren enthousiast. Annet Couwenberg, voorzitter van de BRSCC, noemde Kathies energie “a creative force”. Chris Wilson en Kelly Klinefelter Lee, beiden docent Engels aan Ben Franklin High, spraken van een “ongoing partnership and friendship”. Kate Amberger van Curtis Bay Elementary School zei onder de indruk te zijn hoe herkenbaar de perceptie van afval in Rotterdam en Baltimore bleek te zijn.
Masonville Cove: leren in de natuur
Tijdens haar residentie bezocht Kathie ook het Masonville Cove Environmental Center, aan de Patapsco-rivier in het zuiden van Baltimore. Dit natuurgebied van ruim 20 hectare water en 20 hectare opgeschoond moeras- en wandelgebied is een van de tien plekken in de Verenigde Staten met de status “Urban Wildlife Refuge”. Ooit was het een stortplaats, sinds de Grote Baltimore Brand van 1904. Bij Masonville Cove verzorgde Lawine een bijscholingsworkshop voor lokale docenten, als onderdeel van het bredere programma dat later “Operation Trash” (Operatie Afval) zou gaan heten.
Schrijfmaatjes: het Pen Pal Project (2015-2016)
In 2014 keerde Kathie terug naar Baltimore om een nieuwe “Artist in Residence”-periode voor te bereiden. Ben Franklin High, Masonville Cove (samen met Living Classrooms) en de Filbert Street Community Garden zegden hun medewerking toe. In september 2015 vierden Rotterdam en Baltimore dertig jaar zustersteden; Kathie gaf bij die viering in Baltimore een workshop en een presentatie over haar dertig jaar als clown, actrice en docent in Nederland. Op 10 oktober 2015 bracht “Operatie Afval” ook een bezoek aan de Nederlandse School in Bethesda, bij Washington D.C., waar Kathie als “Juf. Kettie” de aftrap- en afsluitingsshows verzorgde.
Deze bezoeken legden de basis voor het Pen Pal Project, in 2016 mogelijk gemaakt door een bijdrage van het Wereld Natuur Fonds Nederland. Het project verbindt scholieren in Baltimore digitaal met leeftijdgenoten in Groot-Rotterdam: via sociale media wisselen zij verhalen en ervaringen uit over afvalgedrag, zwerfvuil en recycling in hun eigen buurt. Het bouwt voort op een pilot uit 2015 tussen het Masonville Cove Environmental Education Center en Integraal Kind Centrum ‘t Palet in Holy, Vlaardingen, en past binnen Lawine’s motto: lachend leren, ook over de oceaan.